เมื่อวันที่ 29 ก.พ.2567 นางจรัสพร คมพยัคฆ์ นักสื่อสารมวลชนปฎิยัติงาน พร้อมด้วยนายอังกฤษ ทองสัมฤทธิ์ นายช่างไฟฟ้าชำนาญงาน สวท.อุบลราชธานี ลงพื้นที่ผลิตรายการวิทยุ รายการเสียงจากหมู่บ้าน เรื่อง ต้มเกลือสินเธาว์ด้วยภูมิปัญญาชาวบ้าน ที่บริเวณทุ่งบ่อเกลือบ้านดอนเชียงโท ต.สร้างถ่อ อ.เขื่องใน จ.อุบลราชธานี โดยมีนายศักดา หวังสุข ผอ.รร.ผู้สูงอายุ ต.สร้างถ่อ นายหนูรัก สารการ รอง.ผอ.รร.ผู้สูงอายุ นายสมเดช ภิญญะชาติ ผู้ใหญ่บ้าน,นายเปล่ง เอี่ยมสุข ประธานชมรมผู้สูงอายุ,นายประชา สุทธสิงห์ อดีต สมาชิก อบต.สร้างถ่อ,นายทองดำ สายแสง นางปัญจา สายแสง นายอนุชา สายแสง,นางพุ่ม ภิญญะชาติ,นายสมปอง คำแพง,นางวงเดือน คำเพ็ญ,นางเพ็ญ จันทะมาตย์,นางเปลี่ยน สายแสง,นายปลั่ง มาสุข ชาวบ้านที่ต้มเกลือสินเธาว์ ร่วมสนทนาในรายการ
ในการผลิตรายการ ผู้ร่วมรายการได้พูดคุยถึงความเป็นมาของการทำเกลือสินเธาว์ ที่ได้ทำต่อเนื่องจากรุ่นสู่รุ่นสืบทอดภูมิปัญญาขาวบ้านกันมายาวนาน ซึ่งมีพื้นที่ห่างจากหมู่บ้านประมาณ 2 กม.ติดลำห้วยเรือมีลักษณะเป็นดินเค็ม หน้าร้อนเมื่อมีความชื้นจะมีส่าเกลือเกิดขึ้น ชาวบ้านเรียกว่า"ขี้ทา" เดิมชาวบ้านเรียกบ่อเกลือนี้ว่า"บ่อโสก" ในภาษาอีสาน คือการนำเสียมมาถากหญ้าหรือโสกหญ้า โสกส่าเกลือ มากองรวมกันไว้ จากนั้นนำไปใส่รางไม้ ที่ขุดจากต้นไม้ ชาวบ้านเรียกว่า "ฮางเกลือ" หมักใส่น้ำในรางไม้ ด้านล่างจะเจาะรู ให้น้ำเกลือที่มีความเค็ม ไหลออกมาแล้วจึงนำไปต้มในรางสังกะสี ที่ขึ้นรูป สี่เหลี่ยม ชาวบ้านเรียกว่า "หม้อต้มเกลือ" โดยใช้ฟืน เป็นเชื้อเพลิง และต้องคอยดูไฟให้ร้อนได้พอเหมาะ จึงจะได้เกลือที่เป็นเม็ดสีขาวงาม
ปัจจุบันการต้มเกลือสินเธาว์ ด้วยภูมิปัญญาชาวบ้านดังกล่าว ได้มีการถ่ายทอดให้คนรุ่นหลังได้สืบทอดทำเป็นอาชีพเสริมในช่วงฤดูแล้ง แม้จะมีผู้สนใจมาต้มเกลือลดลงบ้าง เนื่องจากต้องใช้เวลาเตรียมการ ตั้งแต่การสะสมไม้ฟืน การคอยสังเกตส่าเกลือที่จะเกิดขึ้นการรวบรวมส่าเกลือ การหมักส่าเกลือให้ได้น้ำเกลือ ตลอดทั้งการต้ม ซึ่งต้องใช้ความใส่ใจเป็นอย่างมาก
เกลือสินเธาว์ของชาวบ้านดอนเชียงโท เป็นที่ต้องการของผู้บริโภคในพื้นที่อำเภอเขื่องในและใกล้เคียง เนื่องจากมีคุณภาพดี เหมาะสำหรับการนำไปประกอบอาหาร และทำปลาร้า ปลาหมักเกลือ ผักดอง จนสร้างรายได้เสริมให้กับชาวบ้านที่ต้มเกลือสินเธาว์ได้เป็นอย่างดี ...///..